نقش گردشگری سلامت (با تأکید بر گردشگری پزشکی)بر توسعة اقتصادی اجتماعی شهر کرمانشاه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه پیام نور

2 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری

چکیده

گردشگری سلامت، به‌عنوان صنعتی ارزآور، امروزه توجه بسیاری از کشورها را به خود جلب کرده است. از مهم‌ترین مشکلات این صنعت در بیشتر کشورها، ناهماهنگی بین مراکز سلامت و پزشکی با حوزه‌های گردشگری است. این ناهماهنگی موجب غفلت از تأثیر این نوع گردشگری می‌شود، به‌گونه‌ای که نمی‌توان شناختی صحیح از تأثیر آن بر توسعة اقتصادی و اجتماعی شهرها داشت. این تحقیق به‌منظور تعیین میزان تأثیر گردشگری پزشکی بر توسعة اقتصادی و اجتماعی شهر کرمانشاه صورت گرفته است. روش این پژوهش، کاربردی و ازنظر ماهیت توصیفی ـ تحلیلی است. برای بررسی تأثیرات گردشگری سلامت (با تأکید بر گردشگری پزشکی) بر توسعة اقتصادی ـ اجتماعی شهر کرمانشاه، در 7 مرکز خدماتی درمانی، که دارای مرکز IPD بودند، به‌واسطة پرسش‌نامه و مصاحبة حضوری با گردشگران پزشکی بررسی صورت گرفته است. آلفای کرونباخ برای روایی پرسش‌نامه بالاتر از 7/0 است. برای تحلیل یافته‌ها از نرم‌افزار spss و آزمون خی 2 استفاده شده است. میانگین متغیرهای اجتماعی 98/2 و میانگین متغیرهای اقتصادی 1/3 به‌دست آمده است. مقادیر به‌دست آمده از آزمون خی 2 برای هردو گروه از متغیرها با درجه آزادی 4 و سطح معنی‌داری 05/0 محاسبه شده است. مقدارK2 در آین آزمون، برای متغیرهای اقتصادی و اجتماعی بزرگ‌تر از مقدار بحرانی 488/9 است. برابر نتایج به‌دست‌آمده، فرض صفر مبنی بر تصادفی بودن تفاوت‌های مشاهده‌شده با تفاوت‌های موردانتظار رد می‌شود. از مشکلات پیشِ‌روی گردشگری سلامت در شهر کرمانشاه، می‌توان به کمبود زیرساخت‌های درمانی، اقامتی و حمل‌ونقل برای گردشگران پزشکی، نبود تبلیغات و بازار‌یابی‌های مناسب اشاره کرد. به‌طورکلی نتایج نشان می‌دهد که گردشگری سلامت (با تأکید بر گردشگری پزشکی) بر توسعة اقتصادی ـ اجتماعی شهر کرمانشاه نقش انکارناپذیری دارد.

کلیدواژه‌ها


پوراحمد، احمد، بهدوست، فرانک، فرهودی، رحمت‌الله (1394)،« بررسی نقش گردشگری در توسعة شهری کرمانشاه»، فصلنامة جغرافیا و آمایش شهری ـ منطقهای، دورة 5، شمارة 15، تابستان 1394، صص 100-85.    
ترابیان، پونه. ضیایی، محمود (1389)، «سنجش سطح قابل‌قبول آثار منفی اجتماعی گردشگران بر جوامع محلی در ایران، مورد مطالعه: سکونتگاه‌های روستایی حوزة تالاب پریشان»، فصل‌نامة علمی پژوهشی انجمن جغرافیای ایران، دورة جدید، سال هشتم، شمارة 27.
تقی‌زاده، زهرا. نوری،  غلامرضا. شیرانی، زیبا (1390)، «نقش ایران در گردشگری درمانی جهان اسلام با تأکید بر طبیعت‌درمانی: کارکردها، چالش‌ها و راهکارها»، اولین همایش بین‌المللی مدیریت گردشگری و توسعة پایدار، مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت.
جباری، علیرضا (1387)، «معرفی الگوی گردشگری پزشکی برای استفاده در ایران»، پایان‌نامة ارشد مدیریت بهداشت و درمان، دانشگده علوم پزشکی تهران.
ربیعی، علی. چراغی نیرومند، مهناز(1390)، «راهبرد مدیریتی برای توسعة گردشگری درمانی در ایران»، فصل‌نامة علمی ـ پژوهشی فرایند مدیریت توسعه.
رحمانی، مریم (1390)، «آثار اجتماعی گردشگری (مطالعة موردی: حمام جورجین انگلستان)»، پایان‌نامة دورة کارشناسی‌ارشد مدیریت جهانگردی، گرایش بازاریابی. دانشگاه علامه طباطبایی.
زاهدی، شمس السادات (1385)، مبانی توریسم و اکوتوریسم پایدار( با تأکید بر محیط زیست)، تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
شالبافیان، علی اصغر(1394)، گردشگری سلامت در رویکردی جامع، تهران: انتشارات مهکامه.
صیدایی، اسکندر. رستمی، شهین(1391)، «سنجش تأثیرات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی توسعة گردشگری (مطالعة موردی: شهر کرمانشاه)»، فصلنامة علمی پژوهشی برنامهریزی فضایی، سال دوم، شمارة سوم (پیاپی 7)، صص: 95-110.
مرکز آمار ایران، 1395.
معبودی، محمدتقی. حکیمی، هادی(1394)، «عوامل تعیین‌کنندة گردشگری پزشکی؛ نمونة موردی: ایران»، مجلة برنامهریزی و توسعة گردشگری، سال چهارم ، شمارة 15.
نصیری‌پور، امیر اشکان. سلمانی، لیلا (1389)، «نقش توانمندسازی بیمارستان‌های تهران در توسعة توریسم درمانی»، فصلنامة بیمارستان، سال نهم، شمارة 3و4، شمارة مسلسل 39.
Burkett, L. (2007). Medical tourism: concerns, benefits, and the American perspective. Journal of Legal Medicine, 28, 223-245.
Connel, J. (2010).Migration and the lobalization of health care Elgar-[Accessed Oct 7, 2009].
Liue, Z.  (2003), Sustainable tourism development:  A critique.  GEOGRAFIA-OnlineTM Journal of sustainable tourism, 11(6): 459-475.
Mathieson, A. and Wall, G. (2012). Tourism Economic, Physical and Social Impacts. London: Longman.
Mason ,peter. (2003) .  Tourism impacts, planning and management , Tourism / Butterworth-Heinemann . p 195.
Medical Tourism Association. (2013- 2014). “Medical Tourism Facilitator”, Availbal at: http://WWW.slideshare.net /. Accessed Apr 12, 2015.
Global Spa Summit (2011). Wellness Tourism and Medical Tourism: Where Do Spas Fit?