مرور کتاب‌سنجی بر پژوهش‌های گردشگری هوشمند

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسندگان

1 دکتری مدیریت بازرگانی گرایش بازاریابی، بخش مدیریت بازرگانی و کسب وکار ، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

2 استادیار،بخش مدیریت بازرگانی و کسب‌وکار، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی گرایش تجارت الکترونیک، بخش مدیریت بازرگانی و کسب‌وکار، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

چکیده

هدف از پژوهش پیش رو استفاده از روش‌های کتاب‌سنجی و مصورسازی برای بررسی ساختارهای اجتماعی و مفهومی پژوهش‌های گردشگری هوشمند است. بدین‌منظور، داده‌های 771 پژوهش انجام‌شده در سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۲۱، برای تحلیل و مصورسازی، از پایگاه داده Web of Science بازیابی شدند. داده‌های توصیفی نشان دادند که روند کمّی مقالات از سال ۲۰۱۷ افزایش چشمگیری یافته است و، در سال ۲۰۲۰، با انتشار ۲۰۱ مقاله، به بیشترین تعداد رسیده است. همچنین، در سال ۲۰۲۱، با ۴۳۷۷ استناد، بیشترین تعداد استناد ثبت شده است. علاوه بر این، پراستنادترین مقالات، مجلات، نویسندگان، دانشگاه‌ها و کشورها نیز معرفی شدند. دو تحلیل مصورسازی با استفاده از نرم‌افزار VOS viewer انجام شد: تحلیل هم‌تألیفی و تحلیل هم‌آیندی واژگان. یافته‌های تحلیل هم‌تألیفی نشان داد که چین بیشترین همکاری را با دیگر کشورها داشته است. تحلیل هم‌آیندی واژگان نیز پرکاربردترین واژگان و روندهای پژوهشی در این زمینه را نشان داد. درنتیجه، گردشگری هوشمند، شهر هوشمند، مقصد گردشگری هوشمند و فنّاوری‌های گردشگری هوشمند همچون اینترنت اشیا و کلان‌داده‌ها جزء پرکاربردترین واژگان در سال‌های گذشته بوده‌اند. به‌علاوه، می‌توان دریافت که، براساس دیدگاه جدید در گردشگری هوشمند، تأثیر همه‌ی ذی‌نفعان در یکپارچه‌سازی منابع و هم‌آفرینی، به‌ویژه تأثیر گردشگران پذیرفته شده است و درنتیجه به اکوسیستم گردشگری هوشمند توجه شده است.

کلیدواژه‌ها


Bakıcı, T., Almirall, E., & Wareham, J. (2013). A smart city initiative: the case of Barcelona. Journal of the Knowledge Economy, 4(2), 135-148.
Bastidas-Manzano, A. B., Sánchez-Fernández, J., & Casado-Aranda, L. A. (2021). The Past, Present, and Future of Smart Tourism Destinations: A Bibliometric Analysis. Journal of Hospitality & Tourism Research, 45(3), 529-552.
Berrone, P., Ricart, J. E., & Carrasco, C. (2016). The open kimono: Toward a general framework for open data initiatives in cities. California Management Review, 59(1), 39-70.
Boes, K., Buhalis, D., & Inversini, A. (2016). Smart tourism destinations: ecosystems for tourism destination competitiveness. International Journal of Tourism Cities.
Borràs, J., Moreno, A., & Valls, A. (2014). Intelligent tourism recommender systems: A survey. Expert systems with applications, 41(16), 7370-7389.
Buhalis, D., & Amaranggana, A. (2013). Smart tourism destinations. In Information and communication technologies in tourism 2014 (pp. 553-564). Springer, Cham.
Buhalis, D., & Foerste, M. (2015). SoCoMo marketing for travel and tourism: Empowering co-creation of value. Journal of destination marketing & management, 4(3), 151-161.
Buonincontri, P., & Micera, R. (2016). The experience co-creation in smart tourism destinations: a multiple case analysis of European destinations. Information Technology & Tourism, 16(3), 285-315.
Chen, S. H., Tzeng, S. Y., Tham, A., & Chu, P. X. (2021). Hospitality services in the post COVID-19 era: Are we ready for high-tech and no touch service delivery in smart hotels? Journal of Hospitality Marketing & Management, 30(8), 905-928.
Chung, N., Han, H., & Joun, Y. (2015). Tourists’ intention to visit a destination: The role of augmented reality (AR) application for a heritage site. Computers in Human Behavior, 50, 588-599.
Danvila-del-Valle, I., Estévez-Mendoza, C., & Lara, F. J. (2019). Human resources training: A bibliometric analysis. Journal of Business Research, 101, 627-636.
de Souza, J., Mendes-Filho, L., & Buhalis, D. (2020). Evaluating the effectiveness of tourist advertising to improve the competitiveness of destinations. Tourism Economics26(6), 1001-1020.
Doborjeh, Z., Hemmington, N., Doborjeh, M., & Kasabov, N. (2021). Artificial intelligence: a systematic review of methods and applications in hospitality and tourism. International Journal of Contemporary Hospitality Management.
Donthu, N., Kumar, S., & Pattnaik, D. (2020). Forty-five years of journal of business research: a bibliometric analysis. Journal of Business Research, 109, 1-14.
Dorcic, J., Komsic, J., & Markovic, S. (2019). Mobile technologies and applications towards smart tourism–state of the art. Tourism Review.
Figueredo, M., Ribeiro, J., Cacho, N., Thome, A., Cacho, A., Lopes, F., & Araujo, V. (2018, March). From photos to travel itinerary: A tourism recommender system for smart tourism destination. In 2018 IEEE Fourth International Conference on Big Data Computing Service and Applications (BigDataService) (pp. 85-92). IEEE.
Gelter, J., Lexhagen, M., & Fuchs, M. (2021). A meta-narrative analysis of smart tourism destinations: implications for tourism destination management. Current Issues in Tourism, 24(20), 2860-2874.
Gretzel, U., Werthner, H., Koo, C., & Lamsfus, C. (2015a). Conceptual foundations for understanding smart tourism ecosystems. Computers in Human Behavior, 50, 558-563.
Gretzel, U., Sigala, M., Xiang, Z., & Koo, C. (2015b). Smart tourism: foundations and developments. Electronic markets, 25(3), 179-188.
Jeong, M., & Shin, H. H. (2019). Tourists’ Experiences with Smart Tourism Technology at Smart Destinations and Their Behavior Intentions. Journal of Travel Research, 59(8), 1464-1477.
Jeremen, D. E., Jędrasiak, M., & Rapacz, A. (2016). the concePt of smart hotels as an InnovatIon on the hosPItalIty Industry marKet–case study of Puro hotel In wrocŁaw. Ekonomiczne Problemy Turystyki, 36, 65-75.
Johnson, A. G., & Samakovlis, I. (2019). A bibliometric analysis of knowledge development in smart tourism research. Journal of Hospitality and Tourism Technology.
Jovicic, D. Z. (2019). From the traditional understanding of tourism destination to the smart tourism destination. Current Issues in Tourism, 22(3), 276-282.
Khan, M. S., Woo, M., Nam, K., & Chathoth, P. K. (2017). Smart City and Smart Tourism: A Case of Dubai. Sustainability, 9(12), 2279.
Kontogianni, A., & Alepis, E. (2020). Smart tourism: State of the art and literature review for the last six years. Array, 6, 100020.
Koseoglu, M. A., Rahimi, R., Okumus, F., & Liu, J. (2016). Bibliometric studies in tourism. Annals of Tourism Research, 61, 180-198.
Kraus, S., Li, H., Kang, Q., Westhead, P., & Tiberius, V. (2020). The sharing economy: A bibliometric analysis of the state-of-the-art. International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research.
Li, Y., Hu, C., Huang, C., & Duan, L. (2017). The concept of smart tourism in the context of tourism information services. Tourism Management, 58, 293-300.
Lin, C. C., Liu, W. Y., & Lu, Y. W. (2019). Three-dimensional internet-of-things deployment with optimal management service benefits for smart tourism services in forest recreation parks. IEEE Access, 7, 182366-182380.
Mehraliyev, F., Chan, I. C. C., Choi, Y., Koseoglu, M. A., & Law, R. (2020). A state-of-the-art review of smart tourism research. Journal of Travel & Tourism Marketing, 37(1), 78-91.
Nam, K., Dutt, C. S., Chathoth, P., Daghfous, A., & Khan, M. S. (2021). The adoption of artificial intelligence and robotics in the hotel industry: prospects and challenges. Electronic Markets, 31(3), 553-574.
Neuhofer, B., Buhalis, D., & Ladkin, A. (2015). Smart technologies for personalized experiences: a case study in the hospitality domain. Electronic Markets, 25(3), 243-254.
Niñerola, A., Sánchez-Rebull, M. V., & Hernández-Lara, A. B. (2019). Tourism research on sustainability: A bibliometric analysis. Sustainability, 11(5), 1377.
Peng, R., Lou, Y., Kadoch, M., & Cheriet, M. (2020). A human-guided machine learning approach for 5G smart tourism IoT. Electronics, 9(6), 947.
Pestana, M. H., Wang, W. C., & Parreira, A. (2020). Senior tourism–a scientometric review (1998-2017). Tourism Review.
Piccoli, G., Lui, T. W., & Grün, B. (2017). The impact of IT-enabled customer service systems on service personalization, customer service perceptions, and hotel performance. Tourism Management59, 349-362.
Ruiz-Real, J. L., Uribe-Toril, J., de Pablo Valenciano, J., & Gázquez-Abad, J. C. (2020). Rural tourism and development: Evolution in scientific literature and trends. Journal of Hospitality & Tourism Research, 1096348020926538.
Saha, V., Mani, V., & Goyal, P. (2020). Emerging trends in the literature of value co-creation: a bibliometric analysis. Benchmarking: An International Journal.
Shafiee, S., Ghatari, A. R., Hasanzadeh, A., & Jahanyan, S. (2019). Developing a model for sustainable smart tourism destinations: A systematic review. Tourism Management Perspectives, 31, 287-300.
Shafiee, S., RajabZadeGhatari A., HasanZade A., & Jahanian S. (2020). Smart Tourism Destinations:A Systematic Review of Research Using the Paradigm Funnel Approach. Journal of Tourism Management Studies, 15(49), 33-62.
Sun, Y., Song, H., Jara, A. J., & Bie, R. (2016). Internet of things and big data analytics for smart and connected communities. IEEE access, 4, 766-773.
Van Eck, N. J., & Waltman, L. (2013). VOSviewer Manual. Leiden: Univeristeit Leiden, 1(1), 1-53.
Vargo, S. L., Maglio, P. P., & Akaka, M. A. (2008). On value and value co-creation: A service systems and service logic perspective. European management journal26(3), 145-152.
Vošner, H. B., Bobek, S., Zabukovšek, S. S., & Kokol, P. (2017). Openness and information technology: a bibliometric analysis of literature production. Kybernetes.
Wang, D., Park, S., & Fesenmaier, D. R. (2012). The role of smartphones in mediating the touristic experience. Journal of Travel Research, 51(4), 371-387.
Wang, W., Kumar, N., Chen, J., Gong, Z., Kong, X., Wei, W., & Gao, H. (2020). Realizing the potential of the internet of things for smart tourism with 5G and AI. IEEE Network, 34(6), 295-301.
Wen, J., Kozak, M., Yang, S., & Liu, F. (2020). COVID-19: potential effects on Chinese citizens’ lifestyle and travel. Tourism Review.
Wu, H. C., & Cheng, C. C. (2018). Relationships between technology attachment, experiential relationship quality, experiential risk and experiential sharing intentions in a smart hotel. Journal of Hospitality and Tourism Management, 37, 42-58.
Xiang, Z., Magnini, V. P., & Fesenmaier, D. R. (2015). Information technology and consumer behavior in travel and tourism: Insights from travel planning using the internet. Journal of retailing and consumer services, 22, 244-249.
Ye, B. H., Ye, H., & Law, R. (2020). Systematic review of smart tourism research. Sustainability, 12(8), 3401.
Zhang, C., Wang, S., Sun, S., & Wei, Y. (2020). Knowledge mapping of tourism demand forecasting research. Tourism Management Perspectives, 35, 100715.
Zupic, I., & Čater, T. (2015). Bibliometric methods in management and organization. Organizational Research Methods, 18(3), 429-472.